10 mei 2007
Twee personen
Engelina Zandstra
schilderij; acryl
90 x 90 cm
Twee kleurvlakken strekken zich uit over de gehele hoogte van het schilderij. Ze roepen de suggestie op van menselijke figuren. De hoofden zijn afgeknot; de voeten ontbreken.
Het is niet zonder meer duidelijk of de toeschouwer tegen de voor- of achterkant van de figuren aankijkt. Net zo min wordt direct uitsluitsel geboden over het geslacht van de sterk geabstraheerde personen.
Echter, de diagonale penseelstreek in het grijs en de blauwe baan in het midden suggereren in de rechter figuur typisch vrouwelijke heupen
en billen. Bovendien herinneren de bruine arceringen op hoofd en schouder aan lange losse haarlokken. De linker persoon is mogelijkerwijs een man.
De laatste is bovenaan geel en direct daaronder grijs gekleurd, waardoor hij zijn rechterarm lijkt te heffen. De bovenlichamen van de figuren neigen naar elkaar toe; de gesticulerende armbeweging suggereert dat de personen al lopend in gesprek zijn.
Doordat de figuren geen voeten hebben, lijken ze tegen de achtergrond geplakt te zijn. Het gevoel van instabiliteit wordt versterkt doordat de onderste helft van het schilderij vlammend rood is gekleurd. Lopen de figuren door een papaverveld of dansen ze in een vuurzee? Het rode vlak aan de linkerkant is gedeeltelijk met grijs overschilderd en springt zodoende naar voren. Aan de rechterkant ontstaat tegelijkertijd een enorme diepte, die samen met het incorrecte perspectief zorgt voor spanning.
Het gevoel van verontrusting wordt versterkt door het donkergrijs, dat als een aureool, de rechterfiguur omgeeft. Of is de donkere wolk een metafoor voor de onafwendbaarheid van het noodlot waarop de figuren doelgericht afstevenen? Het kleine lichtblauwe plekje aan de rechterkant biedt misschien hoop op uitzicht.
Zandstra “kan niet uitleggen wat de betekenis is van een schilderij. Dat moet iedereen die ernaar kijkt zelf ervaren”.
Laag over laag wordt de verf dun aangebracht. Onderliggende verflagen gloeien door de bovenlaag heen; geen enkele kleur is ongemengd. De gedekte blauwen, okers en grijzen contrasteren mooi met het stralende rood. De penseelstreek is zeer duidelijk zichtbaar. Hij lijkt alle richtingen op te gaan en draagt bij aan het eerder genoemde gevoel van verontrusting. De kleurvlakken zijn gedeeltelijk omkaderd door een vage lijn. Aan de linkerkant loopt over het gehele doek een witte verticale lijn. Hij lijkt geen andere functie te hebben dan het abstractie-niveau van het doek vergroten.
Twee personen is een spannend werk omdat het zich beweegt op het snijvlak van figuratie en abstractie. “Vaak begin ik abstract, maar komen er toch figuren tevoorschijn”. Kleur en techniek ondersteunen Zandstra’s proces uiterst doeltreffend.
Ineke Slootweg - kunsthistoricus
